LI C M ÔN CUÛA NGÖÔØI DÒCH
Raát caûm ôn baø Trish Knight ñaõ cho toâi cuoán truyeän hay, ñeán 4 naêm sau toâi môùi ñöôïc moät ngöôøi baïn Trung Hoa cho bieát söï noåi tieáng cuûa cuoán saùch. Toâi ñaõ dòch 9 trang ñaàu trang töø ngaøy ñaàu tieân baø cho saùch, cuoái naêm 1999, sau ñoù, 14 Dec 2003, toâi tieáp tuïc dòch ñeán trang 127.
LI C M ÔN
L ời c ảm ơn chaân thaønh caûm ñầu tieâên của toâi daønh cho John Love, phụ traùch bảo tồn thieâên nhieân ñaõ giuùp toâi raát nhieàu vaø khuyeán khích toâi böôùc ñaàu vieát cuoán saùch vì nhöõng con chim ñaïi baøng bieån thöôøng di truù ñeán caùc quaàn ñaûo nöôùc Anh, tröôùc tieân laø nhôø nhöõng naêm thaùng laøm vieäc mieät maøi cuûa oâng.
Nguoàn tö lieäu chính veà caùc loaøi chim laø cuoán soå tay chim muoân ôû Chaâu Aâu, Ñoâng AÙ vaø Baéc Myõ cuûa Stanley Crap(tröôøng Ñaïi hoïc Oxford, 1980)
Taùc giaû bieát toâi ñaõ söû duïng giaáy pheùp ngheâ’ syõ ôû ñaây: raát nhieàu loãi do toâi dòch.
Nhieàu caù nhaân ñaõ giuùp toâi yù töôûng vaø nghieân cöùu. Toâi xin caûm ôn chaân thaønh Gerald Searle cuûa toå chöùc Hoaøng gia gìn giöõ chim muoâng, caûm ôn Rolds Trollope tröôøng ngheä thuaät St.Martin, London, caûm ôn Janet Tod, Sue Wolk vaø John Sharples vaø Anmi Haugenain Reykjavik, Iceland. Toâi xin caûm ôn söï coá vaán cuûa Grelic Meek cuûa Phoøng nghieân cöùu Celtic tröôøng Ñaïi Hoïc Edinburgh vaø toâi xin caûm ôn laàn nöõa tröôøng Ñaïi Hoïc Baùo Chí Scottish cho pheùp xuaát baûn cuûa Carmina Galelia, Alexander Carmichance. Toâi ñaëc bieät bieát ôn Peter Lavery, nhaø xuaát baûn Hamlyn, söï giuùp ñôõ taän tình sau cuoäc kieåm tra khoù khaên vaø ngöôøi ñaùnh maùy raát chuyeân nghieäp cuûa Marjoille Edwards.
Nhieàu thay ñoåi aán baûn trong truyeän töôûng töôïng.
Truyeän coå tích Haforn
Haforn, con chim ñaïi baøng bieån ñaàu tieân, khi baàu trôøi ñoû röïc vôùi löûa vaø nuùi löûa phun traøo, con ñaïi baøng hoang daõ caêng thaúng vaø caêm thuø löûa. Cha laø ñaát, meï laø bieån, trong cuoäc vaät loänkhoâng döùt vôùi nhau. Thænh thoaûng, bieån naèm daøi ra vaø yeân tónh nhöng luoân . Nhöõng luùc ñieân daïi leân chia caét bieån vaø ñaát, laø nhöõng luùc con ñaïi baøng boái roái, giaän döõ. Mieàn Baéc, baàu trôøi hay che boùng toái treân nhöõng loïn soùng vaø quaù nhöõng nuùi ñaù cuûa ñaûo vaø löûa. Töø khimaûnh d8aát sinh ra, Haforn ñaõ vaät loän vôùi baàu trôøi vaø töø Haforn, nhöõng con ñaïi baøng ñaàu tieân tìm ñeán thaät ñoâng.
            Ngaøy nay, chæ coù traän nuùi löûa aâm æ vaãn coøn treân ñaûo phía Baéc ñeå ñaët cho Haforn. Ñaûo Hekla vaø vaãn leân theo ñaù vaø sa maïc Lava, nguû moät nöûa, tænh moät nöûa, nhôù, nhôù.
            Ñeå bieån yeân tónh vaø khoâng vaãn ñuïc. Chieán thaéng quaù maët ñaát Luùc ñoù, baát thình lình, phía xa döôùi ngoïn soùng ñôn ñoäc, vaø saàu thaûm, taïo hoaù toái vaø saùng trong saâu thaåm.
PHAÀN I
Vaøo thaùng 1 naêm 1917, ngöôøi cha cuûa ngheä syõ, Liam Hugh Askill, thaønh vieân vieän moà coâi ôû nhaø caùch xa Skye, ñeán thaêm Stonor, ôû moät loaït caùc moõm nuùi ñaù basan treân bôø taây cuûa hoøn ñaûo. Oâng ñaõ vieát ôû Gaelic, trong nhaät baùo chieán tranh, ngaøy nay laø Baûo taøng chieán tranh Ñeá quoác, London: “Ñaõ ñi boä ñeán Stonor laàn cuoái tröôùc khi du thuyeàn ñeán maûnh ñaát chính ngaøy mai. Coù moät con ñaïi baøng bieån caùi ñang bò nguy hieåm, loâng tôi taû, xô xaùc, meät moûi vaø haàu nhö coù theå rôø noù ñöôïc, con ñaïi baøng bò ñoùi laû, thaät laø khoâng bình thöôøng.
Maëc duø con chim chính thöùc trôû thaønh loaøi bò dieät chuûng ôû ñaûo Anh name 1916, nhöõng nhaø nghieân cöùu vaãn chaáp nhaän ñoù laø ñaàu hieäu cuoái cuøng. Chuùng ta bieát raèng Mac Askill ñaõ bò soác do chieán tranh ôû Phaùp vaø Bæ vaø bò aûnh höôûng naëng vaø ñaõ bò buoäc toäi, söï sôï haõi oâng caûm nhaän ñöôïc töø caùc kinh nghieäm ôû bieân giôùi, ñeán söï taøn phaù cuoái cuøng gioáng chim ñaïi baøng bieån ôû Scotland. Thöïc söï, ong ñaõ caûm thaáy coù traøch nhieäm tröïc tieáp. Mac Askill khoâng bao giôø trôû veà Skye nhöng ñôøi ñeán mieàn Ñoâng Nam nöôùc Anh vaø cöôùi vôï, sinh 4 ngöôøi con trai, James Mac Askill laø con uùt. Töø kho taøng veà chim ñaïi baøng bieåncuûa ngöôøi cha vaø caùc huyeàn thoaïi veà caùc caâu chuyeän, Stonor raát thích thuù, quan taâm ñeán caùc chuûng loaïi , vaø tìm thaáy thöïc söï dung hôïp ôû ngheä thuaät vaø thöïc teá trong nhöõng naêm 70,80, khi nhöõng con ñaïi baøng bieån quay veà Skye nhö loaøi aên coû.
 Trong cuøng thôøi kyø, Stonor noåi tieáng laø ngheä syõ coù ñöùc ñoä, maëc duø coù raát nhieàu chuyeän hoang ñöôøng oâng vieát veà truyeän töôûng töôïng veà chim ñaïi baøng khoâng bao giôø ñöôïcx keå laïi…
– Marion Poyser, giaùm ñoác trieãn laõm Vieän baûo taøng ngheä thuaät hieän ñaïi, New York, trong catalo cuûa James Mac Askill Stonor ñöôïc trieãn laõm vaøo muøa xuaân naêm 1998.
Thaùng 4 naêm 1998.
Nhöõng cuûa kính cuûa Vieän baûo taøng ngheä thuaät hieän ñaïi New York vôùi neàn trôøi muøa xuaân loäng laãy phaûn chieáu hai goùc ñoä. Tuy vaäy, aùnh maét phaûn chieáu nhanh tröôùc khi nay lean treân, ñeán maët nay ra ngoaøi töø ñaèng sau.
Marion Poyser ñöùng treân Vieän baûo taøng, catalo trong tay, ñôïi Jim Stonor. Coâ nhöùc ñaàu, noùng long vaø khoâng kieân nhaãn laém khi nhìn moïi ngöôøi treân ñöôøng West soá 53, hy voïng gaëp laïi anh ta.
OÂng Temple voïng tieáng töø phoøng chính: “Maáy giôø anh aáy ñeán?”
Coâ traû lôøi laàn thou 4 hay 5: “10 giôø saùng”
Baø Poyser nhoû, ñen vaø noùi chuyeän vôùi gioïng Anh nheï do 4 naêm laøm vieäc ôû phoøng tranh London. Quaàn aùo maøu ñoû vaø boâng tai moat bean baèng sôn maøu ñen vaø döïa treân thieát keá cuûa boä söu taäp Hy Laïp. Vì coâ ñöùng chôø ôû loái vaøo, nhìn khaùch boä haønh, ñaëc bieät nhöõng thanh nieân aên maëc khaùc nhau theo kieåu Nagi, 2 naêm vöøa roài, töø Madrid ñeán New York.
OÂng Temple noùi: “10 giôø”
Coâ nhìn ñoàng hoà soá treân cuûa” 10.2 vaø 47 giaây, 47 giaây 49,50…
Hai naêm nay ñöùng ñôïi Stonor, ñoù laø nieàm vui lôùn ñaàu tieân coâ laøm cho Vieän baûo taøng.

Buoåi toái tröôùc, coâ ñöùng ôû ngoaøi xem daáu hieäu ñaëc bieät cuûa moät chim ñaïi baøng